Ontwikkeling Bestaanszekerheid onder druk
“Huishoudens die rond het sociaal minimum leven, krijgen het financieel steeds zwaarder als de overheid niet ingrijpt. Vooral gezinnen met kinderen komen financieel niet uit met het sociaal minimum" is de conclusie in het eind juni 2023 gepubliceerde landelijke rapport “Een zeker bestaan” van de commissie Sociaal Minimum. Met allerlei (tijdelijke) landelijke en lokale compensatiemaatregelen ondersteunen we inwoners.
De gevolgen van financiële stress zijn aanzienlijk. Het heeft zijn weerslag op onder andere het welbevinden, kwaliteit van leven en meedoen in de maatschappij. Door een impuls te geven aan de bestaanszekerheid van onze inwoners dragen we bij aan de bredere benadering van Positieve Gezondheid, waarbij er aandacht is voor het vermogen van mensen om met de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan. En om zo veel mogelijk eigen regie te voeren.
Speciale aandacht gaat hierbij uit naar gezinnen met kinderen, aansluitend op één van de doelen in het beleidsplan Armoede en Schulden: “Alle kinderen de kans geven mee te doen, zodat zij met gelijke(re) kansen aan hun toekomst beginnen”. Of zoals in het coalitieakkoord staat verwoord: “Alle kinderen uit Rijssen-Holten verdienen een eerlijke kans om hun dromen werkelijkheid te laten worden”.
In 2024 is de inkomensgrens voor huishoudens die in aanmerking komen voor een kindpakket eenmalig verhoogd van 110% van de geldende bijstandsnorm naar 150% van de geldende bijstandsnorm. Ook zijn de bedragen van de diverse minimaregelingen geïndexeerd, is er een bijdrage voor een laptop voor elk kind beschikbaar en is het Volwassenfonds Sport en Cultuur geïntroduceerd, zodat volwassenen uit minimahuishoudens ook deel kunnen nemen aan sport en/of cultuur.
Ook is in 2023 en 2024 door onderzoeksbureau Kwiz onderzoek naar armoedeval gedaan. Het onderzoek biedt inzicht in de doelgroep van het minimabeleid, het bereik van de regelingen en de effecten van het landelijke en lokale beleid op de inkomens van minima. Tevens is een aantal mogelijke beleidsscenario's doorgerekend.
Op 18 april 2024 heeft KWIZ tijdens een thema-avond bestaanszekerheid en armoede de onderzoeken aan uw raad gepresenteerd. Op basis van de scenario's die uitgewerkt zijn, is tijdens de raadsvergadering van 26 september 2024 besloten om te kiezen voor de inzet van een budgetcoach en het staffelen van een viertal minimaregelingen.
In het beleidsplan is ook opgenomen, dat er ingezet wordt op minder inwoners met problematische schulden door in te zetten op preventie en het vroegtijdig ondersteunen van onze inwoners. We voeren met 'vroegsignalering', een wettelijke taak uit, maar daarnaast zijn we ook gestart met financiële educatie onder kwetsbare jongeren in het voortgezet onderwijs. Een investering in de toekomst draagt bij aan een schuldenvrijere samenleving, meer kwaliteit van leven en minder schooluitval. We hopen dat we door deze lessen aan te bieden op de scholen minder jongeren in de schuldhulpverlening tegen gaan komen.
Ook in schooljaar 2024/2025 zijn er zowel op Reggesteyn, als op de Waerdenborch deze lessen aangeboden. Leerlingen en leerkrachten zijn positief.
Hoe staat het met de planning?
De adviezen uit het onderzoek naar de armoedeval zijn vertaald in concrete keuzes. Zo is het besluit om regelingen te staffelen inmiddels doorgevoerd. Dit draagt bij aan een eerlijkere en beter passende ondersteuning van inwoners.
Het bereik van de doelgroep is momenteel redelijk, maar in de praktijk blijkt dat inwoners met meerdere regelingen te maken hebben, waarvoor afzonderlijke aanvragen nodig zijn. Dit is complex en belastend. Om de toegang tot ondersteuning te vereenvoudigen, ontwikkelen we daarom het Meedoen Platform. Dit platform sluit aan bij onze visie op dienstverlening en vormt een belangrijke uitwerking van de aanbevelingen uit het onderzoek naar de armoedeval.
Belangrijke mijlpalen rondom het Meedoen Platform:
-
De bouw vindt plaats in het 3e en 4e kwartaal van 2025.
-
Livegang voor aanbieders: Q1/Q2 2026.
-
Livegang voor inwoners: streven is Q3 2026.
-
De invulling van het platform is intensief. Twentse Koers zou hiervoor een operationeel projectleider beschikbaar stellen. Dit is nog niet gerealiseerd. Aanvraag loopt sinds 20 mei. Risico is dat de livegang van het platform vertraging oploopt.
Belangrijk aandachtspunt: doordat het Meedoen Platform minimaregelingen eenvoudiger en toegankelijker maakt, bestaat de kans dat het gebruik toeneemt. Dit kan mogelijk leiden tot druk op de beschikbare middelen.
Een ander speerpunt binnen het armoedebeleid is het streven naar bestaanszekerheid. We willen het aantal inwoners met geldzorgen terugdringen. In dit kader is via een aanbesteding de opdracht voor financiële educatie voor de komende vier jaar gegund aan Moneystart. Zij hebben de afgelopen twee schooljaren succesvol op twee scholen gewerkt. We willen deze aanpak graag verder uitbreiden.
Verder is de gemeente aangesloten bij het Jongerenperspectieffonds. Een trajectbegeleider die de jongeren gedurende 2 jaar intensief kan begeleiden op alle leefgebieden is inmiddels gevonden. Eind oktober vindt het startgesprek plaats met het hele projectteam.
Ook binnen de schulddienstverlening werken we aan vernieuwing. Na de zomer starten we met de invoering van nieuwe werkprocessen en werkwijzen. Per 1 november gaat het team werken via Wijzer. Daarnaast zullen eind 2025 de betrokken collega’s een training tot budgetcoach volgen, zodat zij ook deze ondersteuning kunnen bieden.
Tot slot willen we u melden dat er een wijziging in de samenwerking met Stadsbank Oost Nederland aankomt. We bewegen van een basismodel naar een hybride samenwerkingsvorm. Een voorstel hiervoor ligt ter besluit bij het college.
Wat zijn de mijlpalen en risico's?
Mijlpalen
Staffeling van regelingen is inmiddels doorgevoerd (op basis van onderzoek armoedeval).
Ontwikkeling Meedoen Platform is gestart:
-
Bouw: Q3/Q4 2025
-
Livegang voor aanbieders: Q1/Q2 2026
-
Livegang voor inwoners: Q3 2026
Aanbesteding financiële educatie is succesvol afgerond:
-
Moneystart gegund voor een periode van vier jaar
-
Succesvolle uitvoering op twee scholen afgelopen twee jaar
Nieuwe werkprocessen binnen schulddienstverlening worden na de zomer 2025 geïmplementeerd.
Training tot budgetcoach voor schulddienstcollega’s staat gepland voor eind 2025.
Gemeente Rijssen-Holten is aangesloten bij Jongerenperspectieffonds
-
Start met het projectteam is eind oktober 2025.
Wijziging in samenwerking met partnerorganisatie komt eraan:
-
Overgang van basis- naar hybride samenwerkingsvorm
-
Voorstel ligt ter besluit bij het college. Dekking is uit beschikbare middelen.
Risico’s
Toename gebruik Meedoen Platform door eenvoud/toegankelijkheid:
-
Kan leiden tot onvoldoende beschikbare middelen
Operationeel projectleider voor Meedoen Platform is nog niet geworven
-
We lopen op dit moment vertraging op in de invulling en realisatie van het platform