De paragraaf betreffende het onderhoud van kapitaalgoederen bevat ten minste de volgende kapitaalgoederen:
a. wegen;
b. riolering;
c. water;
d. groen;
e. gebouwen.
Van de kapitaalgoederen wordt aangegeven:
a. het beleidskader;
b. de uit het beleidskader voortvloeiende financiële consequenties;
c. de vertaling van de financiële consequenties in de begroting.
De paragraaf onderhoud kapitaalgoederen geeft inzicht in het onderhoud van de gemeentelijke voorzieningen waarvoor investeringen worden gedaan die daarna regelmatig onderhoud vergen. Tot de gemeentelijke kapitaalgoederen worden gerekend wegen, verkeersmaatregelen, watergangen, civiele kunstwerken, rioleringen, openbare verlichting, openbaar groen, straatmeubilair, speelterreinen, begraafplaatsen en gemeentelijke gebouwen. De onderhoudslasten bestaan uit personeelskosten, materiaalkosten, kosten van derden en kapitaallasten.
In 2022 is het onderhoudsniveau voor de openbare ruimte opnieuw vastgesteld op het CROW niveau B (sober en veilig). De in de begroting opgenomen middelen zijn gericht op realisatie van dit onderhoudsniveau. Voor de vervanging van bestaande voorzieningen wordt uitgegaan van vastgestelde beheerplannen. Daarin zijn de investeringen veelal al inbegrepen. Daar waar dit niet het geval is wordt via de kadernota incidentele middelen geraamd voor vervangingen.
De volgende beheerplannen zijn vastgesteld.
| Beheerplan | Vastgesteld | Door | Looptijd t/m | Financiële vertaling in begroting | Jaren doorgerekend | Achterstallig onderhoud |
| Beleidsstrategie Beheer Openbare Ruimte (wegen en groen) | Oktober 2010 | College | 2025 | Ja | Nee | |
| Bermen en sloten | November 2017 | College | 2027 | Ja | 10 | Nee |
| Riolering | December 2023 | Raad | 2027 | Ja | 75 | Nee |
| Gebouwen | Januari 2023 | College | 2027 | Ja | 15 | Nee |
| Groen (Bomen is hierin opgenomen) | 2025 | 2028 | Nee | 4 | Nee | |
| Sportvelden | Juni 2019 | College | 2026 | Nee | 30 | Nee |
| Spelen en bewegen (beleid) | December 2020 | Raad | 2030 | Nee | 3 | Ja |
| Civiel technische kunstwerken | 2024 | 2030 | Ja | 40 | Nee |
| Product | Wegen binnen en buiten de bebouwde kom. |
| Omvang | 3,1 miljoen m² verharding, de verhouding tussen elementenverharding en asfaltverharding is circa 50/50. |
| Beleid | CROW-norm B, sober en veilig. Met deze norm wordt achterstallig onderhoud voorkomen, is het risico op schadeclaims beperkt en is er geen sprake van kapitaalvernietiging. |
| Uitvoering | De gemeente laat jaarlijks een aantal wegen onderhouden op basis van een periodieke weginspectie (ca. 1 keer per drie jaar) en het daarop gebaseerde maatregelplan en geconstateerde gebreken. Groot onderhoud aan wegen wordt veelal in combinatie met reconstructie (riool-)werkzaamheden uitgevoerd. Daarnaast wordt er ook op kleinere schaal onderhoud- en herstelwerkzaamheden uitgevoerd. |
| Kwaliteit | Op basis van een inspectie in 2024 (Antea) is het onderhoudsniveau B. De kwaliteit voldoet daarmee aan de vastgestelde norm. Asfaltverhardingen scoren gemiddeld iets beter dan elementenverhardingen. De inspectie gegevens zijn in 2025 verder uitgewerkt in herstelmaatregelen. |
| Budget | De beschikbare budgetten van ca €2,5 miljoen zijn in 2025 ingezet voor het (groot) onderhoud van de wegen. |
| Conclusie | De wegen voldoen aan het gewenste onderhoudsniveau en het werkbudget is voldoende om dit niveau te behouden. |
| Product | Openbare verlichting binnen en buiten de bebouwde kom. |
| Omvang | Circa 9.000 lichtmasten. |
| Beleid | De verlichtingsinstallatie wordt regelmatig onderhouden. Het onderhoud richt zich met name op herstel van schades en gebreken en het herstellen van niet brandende lampen. Gevaarlijke situaties worden met spoed hersteld, regulier herstel vergt maximaal 30 werkdagen. |
| Uitvoering | Herstel van uitgevallen lampen en schades gebeurt op basis van meldingen. Voor de elektrische veiligheid wordt jaarlijs een NEN3140 inspectie uitgevoerd. Grootschalige vervanging van armaturen en masten (einde levensduur) is niet in het onderhoudsbudget inbegrepen. Indien dit noodzakelijk is worden hiervoor separaat volgens het O&O principe middelen geraamd. |
| Kwaliteit | Inmiddels bestaat 99% van de lampen uit energiezuinige LED verlichting met een lange levensduur. De verwachte uitval is daarom gering. In 2019 is er een beheerplan opgesteld met advies voor vervanging van masten en armaturen (kapitaalgoederen). De piek in vervangingen komt in 2030. Op korte termijn zijn hiervoor geen extra middelen benodigd. |
| Budget | In 2025 is €75.000 aan regulier onderhoud besteed. De energielasten bedroegen dit jaar €195.000. |
| Conclusie | De openbare verlichting is kwalitatief in goede staat en voorzien van energiezuinige en duurzame LED lichtbronnen. Op korte termijn is geen grootschalige renovatie nodig. Medio 2030 wordt er een grootschalige renovatie verwacht. De middelen hiervoor moeten separaat geraamd worden. |
| Product | Openbaar groen |
| Omvang | 160 hectare |
| Beleid | CROW-norm B, sober en veilig. Met deze norm wordt achterstallig onderhoud voorkomen, is het risico op schadeclaims beperkt en is er geen sprake van kapitaalvernietiging. |
| Uitvoering | Het onderhoud gebeurt veelal cyclisch. Herinrichtingen en reconstructies worden waar mogelijk gecombineerd met groot onderhoud aan het groen en de aansluitende verharding. Denk hierbij aan het vervangen van bomen of het opnieuw inrichten van een beplantingvak. |
| Kwaliteit | Uit de halfjaarlijkse beleidsschouwen blijkt dat de kwaliteit van de openbare ruimte voldoet aan het onderhoudsniveau B. Daarnaast wordt ongeveer 6 keer per jaar ambtelijk een schouw uitgevoerd en ook daaruit blijkt dat het groen in de openbare ruimte voldoet aan de gestelde kwaliteitsnormen. |
| Budget | Het budget van circa €2,5 miljoen is in zijn geheel ingezet voor onderhoud. Het budget voor het vernieuwen van het beheerpakket ad €195.000 is doorgeschoven naar 2026. |
| Conclusie | Het openbaar groen voldoet aan het gewenste onderhoudsniveau en het werkbudget is voldoende om dit niveau te behouden. |
| Product | Bermen en sloten |
| Omvang | 590 km wegberm en 230 km bermsloten |
| Beleid | Wegbermen hebben primair een civieltechnische en verkeerskundige functie maar lenen zich over het algemeen goed voor ecologisch beheer. Het behouden en versterken van biodiversiteit is een leidend thema; het beheer van bermen, oevers en watergangen bepaalt voor een groot deel de natuurwaarden daarvan. De natuurwaarden in met name de bermen worden ook vaak beïnvloed door het beheer van de aangrenzende oever en watergang. |
| Uitvoering | Ecologisch beheer voor bermen die daarvoor in aanmerking komen en in zoverre daar de middelen beschikbaar voor zijn. |
| Kwaliteit | Een aantal aangegeven bermen wordt nu ecologisch onderhouden. Dit aantal zal komende jaren waar mogelijk worden uitgebreid. |
| Budget | Het budget van €195.000 is in 2025 volledig ingezet. |
| Conclusie | De bermen en sloten voldoen aan het sobere en veilige onderhoudsniveau en het werkbudget is voldoende om dit niveau te behouden. Optimaal ecologisch onderhoud voor verhogen van de biodiversiteit is niet mogelijk met het huidige budget. |
| Product | Rioleringen met bijbehorende voorzieningen |
| Omvang | 159 km drukriolering en 310 km vrijvervalriolering |
| Beleid | NEN3398, sober en veilig. Met deze norm wordt achterstallig onderhoud voorkomen, is het risico op schadeclaims beperkt en is er geen sprake van kapitaalvernietiging. |
| Uitvoering | De gemeente zorgt dat het rioolstelsel goed functioneert, over voldoende capaciteit beschikt en redelijkerwijs zo min mogelijk overlast veroorzaakt. Bij de inrichting van het rioolstelsel wordt rekening gehouden met de klimaatverandering. Er is aandacht voor scheiding van hemel- en afvalwater, gecombineerd met klimaatadaptie. |
| Kwaliteit | De gemeente beheert haar rioolstelsel conform de Wet Milieubeheer, de Waterwet, de Wet op de Informatie-uitwisseling Ondergrondse Netten (WION) en de Europese Kader Richtlijn Water. Het GRP is in het najaar 2023 geactualiseerd en vervangen door het Programma Water en Riolering (PWR 2023 t/m 2027). Het PWR zal onderdeel worden van de omgevingsvisie en te zijner tijd op kunnen gaan in het omgevingsplan. Om tegenstrijdigheden te voorkomen worden in het PWR alleen die zaken besproken die specifiek van toepassing zijn op het gebied van stedelijk water en riolering. Het streven is dat klimaatbestendig inrichten al normaal is zodat Nederland in 2050 klimaatbestendig is ingericht. In het PWR wordt met deze aspecten rekening gehouden. |
| Budget | € 3.400.000, volledig kostendekkend. Tarief 2025 kleinverbruik: € 192,00. Gemiddeld volgens COELO (2024): € 225,00. |
| Conclusie | De rioleringen voldoen aan het gewenste onderhoudsniveau en het werkbudget is voldoende om dit niveau te behouden. |
| Product | Gemeentelijke gebouwen |
| Omvang | Circa 60 gebouwen |
| Beleid | Er wordt minimaal correctief, veilig en doelmatig onderhoud uitgevoerd. Hiermee wordt achterstallig onderhoud voorkomen. |
| Uitvoering | In het plan wordt rekening gehouden met een cyclische meerjarenplanning. In de praktijk wordt daar een visuele of technische inspectie aan toegevoegd. |
| Kwaliteit | De huidige werkwijze leidt niet tot klachten van gebruikers. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. |
| Budget | Er was in 2025 € 942.000 beschikbaar voor niet-jaarlijks onderhoud. Overschotten en tekorten worden verrekend met de reserve Gebouwenbeheer. De reserve heeft per 31 december 2025 een omvang van afgerond €1.304.000. |
| Conclusie | De gemeentelijke gebouwen voldoen aan het gewenste onderhoudsniveau en het werkbudget is voldoende om dit niveau te behouden. Aanpassingen aan de eisen van de tijd vallen niet binnen dit budget. |
| Product | Civieltechnische kunstwerken |
| Omvang | Circa 65 civiele kunstwerken |
| Beleid | Er wordt minimaal correctief, veilig en doelmatig onderhoud uitgevoerd. Hiermee wordt achterstallig onderhoud voorkomen. |
| Uitvoering | In het plan wordt rekening gehouden met een cyclische meerjarenplanning. In de praktijk wordt daar een visuele of technische inspectie aan toegevoegd. |
| Kwaliteit | De huidige werkwijze leidt niet tot klachten van gebruikers. Er is geen sprake van achterstallig onderhoud. |
| Budget | Het jaarlijks onderhoudsbudget is volledig ingezet in 2025. Het groot onderhoud aan de HW Jansentunnel is doorgeschoven naar 2026. |
| Conclusie | De civiele kunstwerken voldoen aan het gewenste onderhoudsniveau en het werkbudget is voldoende om dit niveau te behouden. Vervangingen vallen niet binnen dit budget, groot onderhoud wel. |
| Product | Bomen |
| Omvang | 15.500 bomen binnen de bebouwde kom (ongeveer 30.000 bomen in totaal) |
| Beleid | Er wordt nu nog een reactief beleid gevoerd; gevaarlijke situaties worden opgelost. Het boomvervangingsplan is op basis van het beleid omgezet in pilotprojecten voor het boombehoud; het bomenbeleid is onderdeel van de vastgestelde groenstructuurvisie. |
| Uitvoering | Bomen binnen de bebouwde kom worden gecontroleerd op basis van VTA (Virtual Tree Assesment). Risicobomen (die uit de VTA naar voren komen) worden jaarlijks gecontroleerd. De bomen binnen de bebouwde kom worden eens per 5 jaar gesnoeid en geschouwd. Bomen in het buitengebied worden om de 8 jaar gesnoeid. |
| Kwaliteit | De kwaliteit van de bomen is over het algemeen goed. Overlast gevende bomen worden meestal direct behandeld, gesnoeid of verwijderd. Problemen ontstaan vooral in de bestrating als gevolg van worteldruk. |
| Budget | Het budget is in 2025 volledig ingezet. |
| Conclusie | Er is op dit moment geen achterstand in het onderhoud. Er zijn voldoende middelen beschikbaar om het onderhoud uit te voeren. |
| Product | Sportvelden |
| Omvang | 25 sportvelden |
| Beleid | In 2019 is er door ASC Sports & Water een MJOP (meerjarenonderhoudsplan) opgesteld en dit MJOP is vastgesteld. Er is voor de komende 30 jaren inzicht in de vervangingsvraag en groot onderhoud. |
| Uitvoering | In het MJOP zijn de werkzaamheden en kosten middels een meerjarenplanning inzichtelijk gemaakt. Planmatig beheer voorkomt achterstallig onderhoud en miscommunicatie en draagt bij aan een consistent beheer. Dit planmatig beheer wordt onder andere ondersteund door een digitaal logboek. Hierin registreren de medewerkers van de gemeente de uitgevoerde werkzaamheden per veld en kunnen verenigingen hun zelfwerkzaamheid registreren en zichtbaar maken voor de gemeente. |
| Kwaliteit | De kwaliteit van de sportvelden voldoet aan het onderhoudsniveau B. |
| Budget | Het structureel onderhoudsbudget is verhoogd voor het uitvoeren van het MJOP. De beschikbare middelen zijn toereikend. Een deel van de middelen schuift door naar 2026. |
| Conclusie | Op dit moment voldoen de sportvelden aan de gestelde kwaliteitseisen. |